ميرزا محمد حيدر دوغلات

187

تاريخ رشيدى ( فارسي )

بالجمله ، بعد از آنكه از مهم امرا پرداخت ، عمات و اخوات و امهات و زينب سلطان خانيم كه احبّ ازواج سلطان سعيد خان بود ، همه را « 1 » اخراج فرمود و بنياد دوستى و آشتى با اوزبك شيبان كرد . ايشان دشمن قديم بودند چنان كه ذكر آن از پيش مشروح شده است و در مقام استيصال اوزبك قزاق كه ايشان دوستان قديم بودند شدند و « 2 » با اوزبك هر دو « 3 » جانب ، رشيد خان ، خواهران خود را نسبت فرمود . چون اوزبك شيبان دشمن قديم با خواهر رشيد خان آخر معامله كرد كه مقضى با زلال شد ، بالجمله با شيبان اتفاق كرده ، اوزبك قزاق را درهم شكستند . الحق چنان است كه بعد از آنكه ملاحظهء قانون قديم را « 4 » منظور نگردانند شكستن اوزبك قزاق كار شگرف بود . بعد از آنكه سلطان يونس خان ( 88 ر ) ، بروج « 5 » اوغلان را در قراتوقاى شكسته كه تاريخ « 6 » سنه سبع و سبعين و ثمانمايه 437 بود ، تا اين تاريخ ميان اوزبك و مغول مصاف « 7 » بسيار واقع شده است ، به تمام اوزبك غالب بوده است كه هيچ گاهى مغول بر اوزبك در اين مدت ظفر نيافته بود ، اما رشيد خان بر اوزبك ظفر يافت و اين كار رشيد خان از اعاظم امور است « 8 » . اگر چه جدش سلطان احمد خان بر اوزبك غالب شده است ، چنان كه مسطور شده « 9 » ، اما وى به طريق تاخت اوزبك را خراب كرد اما بر مصاف ايشان را ظفر نيافته است . رشيد خان [ در ] « 10 » مصاف ايشان را شكسته است . تا اينجا در هندوستان و كشمير ، احوال رشيد خان را از ثقات روات استماع دارم كه ثبت كرده شد . اما بعد از فتح اوزبك ، به طرف اندجان و طرفان رفت . اما خصوصيات آن را از ثقه « 11 » استماع نيفتاد . سخن اراجيف را لايق ثبت نديدم . فلاجرم عنان خامه را از آن باز كشيدم . هر امور نالايق كه خلايق از آن طعن رشيد خان كنند ، همه براى خاطر و يا سعى محمدى برلاس بوده است . سبب اين تمكين او پيش خان هيچ معلوم نيست . نه خدمات

--> ( 1 ) . نت : - را . ( 2 ) . نت : - و . ( 3 ) . نت : + يك . ( 4 ) . نت : - را . ( 5 ) . نت : سلطان برو بروج . ( 6 ) . نت : شكستن كه ز تاريخ . ( 7 ) . نت : - مصاف . ( 8 ) . نت : اموريت . ( 9 ) . نت : شد . ( 10 ) . نب ، نت : - در . ( 11 ) . نت : هفته .